Er is een plek in Barcelona waar je drie uur lang kunt rondlopen en minder dan vijf andere mensen tegenkomt: de begraafplaats van Montjuïc, 56 hectare vol art-nouveau-architectuur, verborgen geschiedenis en uitzichten op de Middellandse Zee, waar bijna geen enkele toerist ooit komt. Dit is geen rondleiding langs een ‘griezelig kerkhof’ met skeletten om je goedkoop de stuipen op het lijf te jagen — het is een begeleide wandeling die je aan de hand van de graven zelf laat zien hoe het moderne Barcelona eigenlijk is ontstaan.

We beginnen waar de 19e-eeuwse elite van Barcelona haar laatste competitieve zet deed: hun eigen familiegrafkelders. Dezelfde families die de art-nouveauherenhuizen aan de Passeig de Gràcia lieten bouwen, gaven hier opdracht voor miniatuurpaleizen, waaronder een opvallende piramide van 12 meter in Egyptische stijl. Je komt te weten waarom het oude Egypte in de 19e-eeuwse grafkunst zo in de mode raakte, en waar het geld voor al die luxe vandaan kwam — grotendeels uit de handel met Cuba en de koloniën.

Als we hoger klimmen, komen we bij de mensen die het Barcelona hebben gevormd dat je al kent zonder dat je het doorhebt: Ildefons Cerdà, de ingenieur achter het rasterpatroon van de Eixample, op wiens grafsteen precies dat stratenplan staat afgebeeld waar je waarschijnlijk al eens doorheen hebt gelopen; Joan Gamper, de oprichter van FC Barcelona; en schilder Joan Miró, naast andere opmerkelijke Catalanen.

De rondleiding gaat de moeilijkere kanten van de geschiedenis niet uit de weg: we bezoeken het gezamenlijke monument voor de anarchisten Buenaventura Durruti en Francisco Ascaso en de pedagoog Francisco Ferrer I Guàrdia, en komen vervolgens bij de Fossar de la Pedrera, een voormalige steengroeve die is omgevormd tot een gedenkplaats voor degenen die onder Franco’s dictatuur zijn geëxecuteerd — de meest emotionele stop, die met het nodige respect wordt behandeld.

We sluiten af met iets wat je bij maar weinig begraafplaatsrondleidingen in Europa te zien krijgt: hoe de omgang met de dood in Barcelona tegenwoordig verandert, van 19e-eeuwse piramides tot onopvallende moderne nissen in bomen, nu bij meer dan de helft van alle sterfgevallen in de stad voor crematie wordt gekozen.

Dit krijg je:

Een lokale deskundige gids, geen audiogids of app
Kleine groepen voor een persoonlijke, ontspannen sfeer
Een route langs art-nouveau-graven, architectuur in Egyptische stijl, beroemde Catalanen en herinneringen aan de Burgeroorlog
Een afsluitend uitzicht over de Middellandse Zee

Perfect voor liefhebbers van geschiedenis, architectuur en kunst, en voor iedereen die een kant van Barcelona wil ontdekken die verder gaat dan de Sagrada Família en Park Güell — en dat bijna zonder drukte.